Een bedrijfsovername financieren: je complete gids voor 2026
Sta je op het punt een bedrijf te kopen en zoek je de juiste financiering om de deal te sluiten? In deze uitgebreide gids geeft financieringsspecialist Marcel Janssen 7 concrete tips om je overnamefinanciering succesvol rond te krijgen en veelgemaakte fouten te voorkomen.
Dit artikel is geschreven door Marcel Janssen, financieringsspecialist bij Credion Zuid-Limburg.
Als financieringsspecialist merk ik dat het onderwerp bedrijfsovernames op dit moment actueler is dan ooit. De coronatijd heeft destijds veel overdrachten in de vertraging gegooid, waardoor de markt een tijd helemaal is stil komen te liggen. Dat gold voor veel reguliere ondernemingen, maar zeker ook voor de grote groep familiebedrijven die graag wilden verkopen of overdragen.
Inmiddels is iedereen gelukkig weer aan het opkrabbelen. Ondernemers hebben hun business kunnen bijstellen en we zien in ons netwerk dat er steeds meer partijen zijn die hun bedrijf weer te koop aanbieden.
Voor jou als koper liggen er dus volop kansen in de markt.
Maar hoe zorg je ervoor dat je zo'n traject succesvol ingaat en de overnamefinanciering daadwerkelijk rondkrijgt? In deze gids neem ik je mee door de belangrijkste stappen en valkuilen, te beginnen bij de koopprijs.
1. Wees kritisch op de koopprijs: De verkoper ziet zijn bedrijf bijna altijd als een diamant
Bij het verkopen van een bedrijf komt het toch vaak aan op handjeklap: dit is wat ik er voor over heb, of dit is wat de verkoper wil hebben. Maar pas op als koper: er komt heel veel emotie bij een overnametraject kijken, met name vanuit de verkopende partij.
Zij hebben vaak jarenlang hard gewerkt om dit bedrijf groot te maken en denken eigenlijk altijd (terecht of onterecht) dat ze een diamant in handen hebben. Die diamant moet vaak verkocht worden tegen de allerhoogste prijs.
Dat betekent niet dat de prijs die de verkoper vraagt, ook een reële prijs is.
Als potentiële koper die een financiering zoekt, moet je hier dus direct heel kritisch op zijn. Of het nu gaat om vier keer EBITDA of zeven keer EBITDA in de waardering; daar zit een enorm nuanceverschil in. De grootbanken vinden daar namelijk ook direct iets van.
Als een bank op basis van hun kengetallen zegt: "Wij gaan niet verder dan een waardering van vier of vijf keer", dan krijg je ook echt niet meer financiering dan dat maximum. Als je dan niet uitkomt met de gevraagde koopprijs, loop je direct vast.
2. Schakel zo vroeg mogelijk goede adviseurs in
Mijn doel is eigenlijk altijd om zo vroeg mogelijk aan tafel te zitten met de kopende partij. Wat is namelijk het risico als je een financieringsspecialist of adviseur te laat inschakelt? Dat je als ondernemer al een heel traject in bent gegaan, denkt dat alles in kannen en kruiken is, en er bij de financier pas achter komt dat het simpelweg niet mogelijk is.
Hoe eerder wij met jou aan tafel zitten richting de verkopende partij, hoe sneller wij die signalen neutraal kunnen afgeven. We kunnen dan op tijd zeggen: "Wees voorzichtig, banken kijken toch op een heel andere manier tegen dit bedrijf aan".
Een onafhankelijk oordeel of een vroege bedrijfswaardering behoedt je voor een hoop verloren tijd. Bovendien heb je in het traject goede mensen om je heen nodig; niet alleen voor de financiën, maar ook een jurist of advocaat om de documenten op een goed niveau te krijgen, zodat je exact weet waar je je handtekening onder zet.
3. Bedenk goed hoe de bank naar jou kijkt (MBO vs. MBI)
Overnamefinancieringen worden sowieso niet graag gedaan door de grootbanken. Er zitten vaak geen harde zekerheden in; het merendeel van de koopsom is gewoon goodwill (de onzichtbare meerwaarde van een onderneming).
De bank stelt zichzelf altijd de vraag: wie geeft mij de garantie dat jij dit bedrijf op dezelfde manier, of misschien wel nog verder, kunt uitbouwen? De nieuwe eigenaar moet zich immers opnieuw bewijzen.
In het afpellen van het risico kijkt een bank dan ook veel meer naar de persoon en de competenties dan naar het cijfermateriaal. Ben jij zwaar genoeg om het bedrijf voort te zetten? Daarbij maakt de bank een groot verschil in hoe je binnenkomt:
Van binnenuit (Management Buy-Out): Als je al in de onderneming werkt en de eigenaar uitkoopt, is dat voor een bank een stuk acceptabeler. Je hebt al een aantal jaar in de keuken kunnen kijken, weet hoe het intern geregeld is en het risico op verborgen gebreken is voor jou veel kleiner.
Van buitenaf (Management Buy-In): Koop je van buitenaf in, dan zijn dat de meest lastige financieringen. Je moet de bank écht overtuigen van jouw kwaliteiten. Kun je 20 of 25 mensen aansturen? Heb je de technische know-how? Is het verhaal en de prognose die je schetst logisch te vertalen naar de cijfers?
4. Schakel een financieringsspecialist voor de beste financieringsmix
De financiering van een bedrijfsovername is een puzzel waarin we bijna altijd meerdere bronnen moeten samenbrengen. Denk bijvoorbeeld aan:
Eigen geld: Als koper heb je in de regel minimaal 25 procent eigen vermogen nodig. Dat is best een bedrag. Heb je dat privé niet direct liquide op de bank staan, dan zoeken we naar waar het vermogen wel zit (bijvoorbeeld in de overwaarde van een pand) of kijken we naar alternatieven zoals een informal investor of crowdfunding.
De bank en de staatsgarantie: De bank neemt een gedeelte van de financiering op zich. Omdat er weinig zekerheden zijn, passen ze hier vaak een Borgstellingskrediet (een garantieregeling vanuit de overheid) toe. Dit is meestal een 50-50 verdeling qua risico tussen de bank en het ministerie van Economische Zaken. Deze goodwill-financieringen moeten er vaak snel – in vijf, maximaal zes of zeven jaar – 'uitgefietst' worden. De bank wil de goodwill er namelijk zo snel mogelijk uit hebben, vanwege de blanco dekking (geen zekerheid). Let op: dit zorgt voor een hoge aflossingsverplichting voor jou als koper.
De Vendor Loan (Lening van de verkoper): Omdat die financieringslast in de eerste jaren zo zwaar is, vragen we de verkoper vaak om een gedeelte van de verkoopprijs in het bedrijf achter te laten als lening. Deze lening wordt vaak achtergesteld op bankleningen. Je betaalt de verkoper vaak een rente van zo'n 6 tot 7 procent, maar je begint pas met aflossen zodra de zware bankfinanciering na vijf jaar grotendeels voorbij is.
5. Creatief financieren: stille reserves en sale & leaseback
Als de traditionele mix niet voldoende is, gaan we creatief op zoek naar andere bronnen binnen de onderneming die je overneemt. Een krachtig middel hierbij is het herfinancieren van zogenaamde 'stille reserves'.
Soms neem je een wagen- of machinepark over dat boekhoudkundig al ver is afgeschreven op de balans, maar dat in de praktijk (bij goed onderhoud) nog jaren meekan. Oftewel: de werkelijke marktwaarde ligt dan veel hoger dan de boekwaarde.
Dit kun je soms herfinancieren.
Zo financierden we recent een overname van 2,4 miljoen euro, inclusief een machinepark van zes jaar en ouder. Via een sale lease back constructie op zeven jaar verstrekte de leasemaatschappij een nieuwe financiering met de machines als zekerheid. Hiermee maakten we direct geld vrij binnen de onderneming om aan de holding van de koper ter beschikking te stellen voor de koopprijs. Het loont dus om goed de activa op de balans te bekijken!
6. Het boekenonderzoek: Let op de 'lijken in de kast'
Als koper heb je de verantwoordelijkheid om een due diligence (boekenonderzoek) uit te laten voeren. Het is belangrijk om hiervoor een betrouwbare partij in te schakelen, en met hen heel scherp te kijken naar hoe de verkoper zijn cijfers presenteert. Trap niet in mooie verhalen, maar controleer de database en personeelsdossiers grondig op potentiële 'lijken in de kast'.
Denk bijvoorbeeld aan:
Winkeldochters: Zitten er oude, onverkoopbare voorraden in de boeken waar de verkoper de hoofdprijs voor vraagt? Laat ze afboeken, je hebt er niks aan.
Dubieuze debiteuren: Zijn er openstaande posten van klanten waar de verkoper ruzie mee heeft of die niet gaan betalen? Eis dat dit direct van de koopprijs wordt afgetrokken.
Juridische conflicten: Bij een aandelentransactie neem je ook lopende juridische conflicten over. Daar dien je separate afspraken over te maken met de verkoper.
Uitgeleende gelden: Vorderingen op derden buiten de onderneming. Zijn die inbaar en terug te vorderen?
De bank wil dit due diligence rapport ook zien vóórdat ze akkoord gaan. De uiteindelijke aandelenovereenkomst met alle garantiebepalingen is al snel 30 tot 40 bladzijden dik. Zorg dus dat je dit boekenonderzoek en de juridische afwikkeling samen met goede adviseurs oppakt.
7. De bankkeuze: De huisbankier of een nieuwe uitdager?
Wanneer we de financieringsaanvraag volledig op orde hebben, kunnen we deze via ons netwerk direct bij de grootbanken tegelijk neerleggen. Maar welke bank kies je?
In de regel is de huidige huisbankier van het te verkopen bedrijf de first supplier. Zij kennen de onderneming, zien het dagelijkse betalingsverkeer en weten precies wat voor vlees ze in de kuip hebben. Ze willen die gezonde relatie dan ook vaak heel graag in de boeken houden met jou als nieuwe eigenaar. Zij hebben dus een voorsprong.
Andere grootbanken kunnen echter ook heel gretig zijn om snel een scherp aanbod uit te brengen. Zeker als het om een gezond bedrijf met een ambitieuze nieuwe ondernemer gaat, staat ze soms te springen om het bedrijf bij de concurrent weg te kapen.
Overnamefinancieringen wil je niet stuk laten lopen op een klein verschil in rentetarieven. Vertrouwen, de accountmanager en het langetermijnperspectief geven uiteindelijk de doorslag.
Over Marcel Janssen
Marcel Janssen is financieringsspecialist bij Credion Zuid-Limburg en heeft meer dan 45 jaar ervaring in de financiële sector. Door zijn jarenlange praktijkervaring weet hij als geen ander hoe banken en andere financiers naar overnames kijken en begeleidt hij kopende partijen stap voor stap door het complexe financieringslandschap. Benieuwd wat hij voor jou kan betekenen? Neem contact op met Marcel.
Op de hoogte blijven?
Ontvang slimme financieringstips van Credion-experts, rechtstreeks in je inbox.
